Begrijpend lezen

Thema: basisvaardigheden

Ingezonden door: Kennistafel Effectief Leesonderwijs

Beschrijf de oplossing
“Begrijpend lezen is een complexe vaardigheid: goed begrip van een tekst komt voort uit een samenspel tussen verschillende soorten kennis, (deel)vaardigheden en processen. Begrijpend lezen is bovendien gerelateerd aan leesmotivatie: leesvaardigheid en leesplezier gaan hand en hand. In effectief leesonderwijs wordt gewerkt aan die verschillende soorten kennis, (deel)vaardigheden en processen, en wordt de leesmotivatie van leerlingen gestimuleerd. Dat betekent dat effectief leesonderwijs uit verschillende elementen bestaat die in samenhang moeten worden aangeboden en onderhouden, waarbij wordt aangesloten bij de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Om de voorwaarden voor effectief leesonderwijs te garanderen, is besef van urgentie nodig en moet actie worden ondernomen door opleidingen en scholen (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) op verschillende lagen in de school: het bestuur, de directie, intern begeleider, leescoördinator en de leraar.

Effectief leesonderwijs betekent beredeneerde keuzes maken vanuit een heldere visie die doorklinkt op alle niveaus. We hebben goed zicht op wat goed leesonderwijs is, daar is immers veel onderzoek naar gedaan. Wat nu belangrijk is, is dat we die kennis ook gaan gebruiken en praktisch toepasbaar maken voor leraren. In het kort moeten we aan vier aspecten werken ter verbetering van het leesonderwijs in Nederland:

  • Van leesonderwijs een prioriteit maken;
  • Kennis verzamelen en toepasbaar maken;
  • Kennis verspreiden;
  • Verandering gezamenlijk en in samenhang op gang brengen.”

Op welke manier wordt de leerling er beter van?
“Door in te zetten op het verzamelen van wetenschappelijk onderbouwde kennis, deze toepasbaar maken en verspreiden krijgen meer onderwijsprofessionals grip op effectief leesonderwijs. In effectief leesonderwijs wordt gewerkt aan verschillende soorten kennis, (deel)vaardigheden en processen, en wordt de leesmotivatie van leerlingen gestimuleerd. Dat betekent dat effectief leesonderwijs uit verschillende elementen bestaat die in samenhang moeten worden aangeboden en onderhouden, waarbij wordt aangesloten bij de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Met als resultaat dat de leesvaardigheid én het leesplezier van de leerling stijgt.”

Wie en wat heb jij nodig? Wat kan je zelf bieden?
“Het is van belang dat we met elkaar de urgentie onder ogen zien en in actie komen om het leesonderwijs te verbeteren. Belangrijk hiervoor is om kennis te verzamelen, toepasbaar te maken en te verspreiden. Ook is er aandacht nodig voor veranderprocessen op scholen. De Kennistafel heeft hiervoor veel te bieden. De Kennistafel roept dan ook op om van onze inzichten gebruik te maken en streeft er naar deze verder te verdiepen en ontwikkelen én verspreiden.”

Ken je een voorbeeld waar dit al in de praktijk is gebracht?

“Er zijn verschillende goede voorbeelden van scholen die voortvarend met hun leesonderwijs aan de slag zijn gegaan. In de publicatie Leer ze lezen zijn verschillende praktijkvoorbeelden van basisscholen te vinden. Een voorbeeld in het voortgezet onderwijs is te vinden in het Kandinsky college, welke tijdens de meet up Effectief Leesonderwijs op 31 maart een presentatie hield. Op deze school werken ze met Rijke leeslessen, een dagelijks leeskwartier en een formatieve leestoets. Het leesonderwijs heeft prioriteit gekregen door de schoolleiding, waardoor schoolleiding samen met het team samen aan goed leesonderwijs werkt. Zie ook het filmpje op https://www.platformsamenonderzoeken.nl/kennisbank/film-effectief-leesonderwijs/